Pojęcie, definicja kryształu
Wyjaśnijmy sobie przy okazji pewne tradycyjne już nieporozumie-
nie. Słowo kryształ ma w mowie potocznej bardzo wiele znaczeń. Mó-
wimy „kryształ soli" lub „kryształ cukru" i mamy rację, bo związki,
z których powstają obie substancje, tworzą kryształy. Ale słowo
kryształ może też oznaczać kryształowy wazon lub talerzyk. Niestety
to drugie określenie jest niewłaściwe, a podobnie jak nazwa kryształu
górskiego wynika z tradycji. W dawnych czasach wazony wycinano,
rzeźbiono z górskiego kryształu, natomiast obecnie wazony są wyko-
nane ze szkła, wprawdzie z innego niż szyby okienne, ze szkła o wiele bardziej przezroczystego, ale jednak ze szkła, a szkło nie jest ciałem
krystalicznym. Wobec tego co to jest kryształ?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, skorzystajmy z mikroskopu, ale
takiego, który powiększa kilka tysięcy razy. Zobaczymy, że powiększo-
ny kryształ kwarcu składa się jak gdyby z maleńkich pudełeczek
ułożonych w pewnym określonym porządku, w każdym kryształowym
odłamku tak samo, a oglądane przez mikroskop kryształowe szkło
wazonu — z takich samych pudełeczek, ale jak gdyby rozrzuconych
bez żadnego planu, po prostu szklany ,,bałagan". Można to porównać
oglÄ…dajÄ…c rysunek.
A więc kryształami będziemy nazywać tylko takie substancje,
które mają uporządkowaną budowę, jak te na rysunku po lewej stro-
nie, nie tylko kryształ górski, ale również diament, szmaragd, rubin
i inne kamienie, a nawet pojedyncze ziarna piasku. A kryształowa
kula wróżki, kwarcowe nici, a nawet żaroodporne naczynia z kwar-
cu są wykonane ze szkła kryształowego, kwarcowego, a więc z kwar-
cu, który został stopiony i uformowany w stanie ciekłym. Jest to
jeszcze jedna z postaci kwarcu wymieniona przez A. Fersma-
na.